Kinh doanh spa: Thách thức và triển vọng
Xã hội phát triển, cuộc sống ngày càng được
nâng cao. Song bên cạnh đó, con người cũng phải đối mặt với những mặt
trái của sự phát triển: khói bụi, ô nhiễm môi trường, công việc quá tải,
áp lực kiếm tiền, vấn đề về sức khoẻ, tình cảm… làm cho chúng ta căng
thẳng, mệt mỏi. Để lấy lại được sự cân bằng, đến và được chăm sóc, nghỉ
ngơi thư giãn tại spa là một biện pháp ngày càng được nhiều người lựa
chọn.
Từ
“spa” là tên viết tắt của tiếng Latin “Salus Per Aquam” có nghĩa là trị
liệu bằng nước. Ngày nay, phương pháp này vẫn giữ vai trò quan trọng
trong các spa. Tuy nhiên, spa còn được hiểu theo nghĩa rộng hơn, các các
phương pháp chăm sóc, trị liệu cũng phong phú, hiện đại hơn với mục
đích thư giãn tinh thần, phục hồi sức khoẻ và chăm sóc sắc đẹp.
Hương liệu rau trà quế đã được nhiều spa ưa chuộng
Hiện
nay, tại Việt Nam, kinh doanh spa dần trở thành một ngành kinh doanh
thời thượng với ngày càng nhiều spa và beauty salon xuất hiện tại các
thành phố lớn nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế của khách hàng
đang tăng với tốc độ chóng mặt.
Đó
là do nhận thức người Việt về spa và làm đẹp tại spa đã dần dần thay
đổi. Từ việc coi spa là một điểm đến xa xỉ, giờ đây, làm đẹp da tại spa,
phục hồi năng lượng sống tại spa sau những giờ làm việc căng thẳng đã
dần trở thành nhu cầu thiết yếu của mỗi người.
Sảnh chờ tại Zen Spa
Tuy
nhiên, làm thế nào để thành lập, quản lý một spa, tuyển dụng, đào tạo
nhân viên và quan trọng nhất là sử dụng sản phẩm nào cho spa để mang lại
lợi ích lớn nhất cho người kinh doanh cũng như khách hàng thì lại không
phải là một vấn đề đơn giản. Đặc biệt, để tạo dựng một spa thực sự mới
mẻ và có phong cách riêng độc đáo còn là một vấn đề khó khăn hơn rất
nhiều.
Tại
Việt Nam, để mở spa, ngoài việc phải có lượng vốn đầu tư không nhỏ,
người mở spa còn phải có kiến thức và hiểu biết sâu sắc về nghề kinh
doanh spa cũng như về các dòng sản phẩm chăm sóc da và nghệ thuật chăm
sóc khách hàng. Ngoài ra, các kỹ năng quản lý kinh doanh, nhân sự, xây
dựng thương hiệu, quảng bá cũng cần được chú trọng. Đây chính là rào cản
khiến cho nhiều người dù có vốn và mong muốn kinh doanh spa nhưng lại
phải chùn bước. Hầu như chỉ những người đã từng làm việc lâu năm trong
ngành spa hay mỹ phẩm mới có đủ tự tin để đứng ra mở một spa riêng.
Để
kinh doanh spa thành công, chủ đầu tư cần phải hiểu rõ lĩnh vực spa từ
giai đoạn chuẩn bị đầu tư cho đến khi đi vào kinh doanh.
Thứ nhất, bạn cần hiểu rõ loại hình Spa mà mình sẽ đầu tư
Trên
thế giới và Việt Nam hiện nay phổ biến 4 loại hình spa: Day spa,
Destination spa, Hotel/resort spa và Medical spa. 4 loại hình spa này có
4 đối tượng khách hàng khác nhau, 4 đối tượng khách hàng này có 4 loại
nhu cầu khác nhau. Chủ đầu tư phải xác định chính xác loại hình spa mà
mình sẽ đầu tư, không nên đầu tư lẫn lộn giữa 4 loại hình này.
Zen Spa mang nét điển hình của một Day Spa
Điều
này rất quan trọng, vì nó liên quan chặt chẽ tới việc mua sắm mỹ phẩm,
máy móc, trang thiết bị chuyên dùng của spa. Tránh việc đầu tư quá nhiều
nhưng không phù hợp với nhu cầu của khách hàng, và đặc biệt là chi phí
đầu tư quá lớn mà hiệu quả kinh doanh không cao.
Chị Nguyễn Lan Hương, chủ hệ thống Zen Spa, chia sẻ: “Người
làm nghề kinh doanh spa trước tiên phải am hiểu về chăm sóc sức khỏe và
sắc đẹp, thứ hai là phải biết đánh giá thị trường, spa mình mở ra là
dành cho đối tượng nào, có vậy thì mới xác định được nhóm sản phẩm dành
cho nhóm đối tượng đó. Spa thì có rất nhiều nghĩa khác nhau, spa theo
kiểu bệnh viện sẽ khác một spa mang tính thư giãn. Đó là cái mà người
kinh doanh spa phải biết để cung cấp sản phẩm gì cho phù hợp với tiêu
chí và thị trường họ muốn mở ra thì spa đó mới có thể thành công được”.
Thứ hai , bạn cần nắm được những kiến thức, kỹ năng chuyên môn cần thiết khi kinh doanh spa
Con
người là yếu tố quan trọng bậc nhất để tạo nên chất lượng dịch vụ spa.
Do đó, đòi hỏi người kinh doanh spa cũng như đội ngũ nhân viên (thẩm mỹ,
tư vấn, đào tạo) phải hội đủ những kiến thức cơ bản rất cao như sau:
Nhóm kiến thức liên quan đến khoa học & dinh dưỡng:
- Khoa học cơ bản về da
- Kỹ năng phân tích da: xác định loại da, độ ẩm, độ nhạy cảm, các vấn đề về lỗ chân lông, sắc tố, cấu trúc...
- Cách nhận biết làn da: Khô, dầu, hỗn hợp, thường, nhạy cảm, mao mạch vỡ.
- Hiểu rõ các vấn đề dinh dưỡng đối với làn da: nước, calorie, các chất dinh dưỡng đa lượng, vi lượng thiết yếu
- Massage và các nguyên lý massage
Nhóm kiến thức liên quan đến kỹ thuật & kỹ năng:
Để
có thể thực hành được các liệu trình trị liệu và thư giãn một cách
phong phú và hiệu quả cho khách hàng thì nhân viên cần phải nắm những kỹ
thuật và kỹ năng sau:
- Kỹ thuật tẩy trang mắt, môi và vùng mặt
- Kỹ thuật tẩy tế bào chết
- Kỹ thuật lau mặt bằng bông mút
- Kỹ thuật lau khăn nóng
- Kỹ thuật đắp mặt nạ cơ bản
- Kỹ thuật massage cổ & vai
- Kỹ thuật massage tay
- Kỹ thuật massage chân
- Kỹ thuật massage mặt thư giãn & chuyên sâu
- Kỹ thuật tẩy tế bào chết toàn thân
- Kỹ thuật massage thư giãn toàn thân cơ bản
- Kỹ thuật waxing
- Kỹ thuật massages săn chắc cơ thể
Ngoài các kỹ thuật cơ bản trên, tùy vào từng loại hình các spa có thể bổ sung thêm các kỹ thuật thư giãn sau:
- Kỹ thuật massage thư giãn kiểu Thụy Điển
- Kỹ thuật massage đá nóng
- Kỹ thuật massage aroma
- Kỹ thuật massage Thái
- Kỹ thuật massage Shiatsu Nhật Bản
- Kỹ thuật massage cho phụ nữ mang thai
- Kỹ thuật massage compress thảo dược
Nhóm kiến thức liên quan đến sản phẩm & máy móc thiết bị:
Ngoài
những kiến thức nền tảng khoa học về da, các kỹ thuật chăm sóc da và
sức khỏe nêu trên, người làm spa phải hiểu được công năng và cách sử
dụng các máy móc thiết bị spa, đặc biệt là công dụng và cách sử dụng các
sản phẩm chăm sóc da, để có thể đưa ra các liệu trình trị liệu, thư
giãn phù hợp với từng nhu cầu riêng biệt của khách hàng.
Những loại máy móc thiết bị thường được trang bị trong spa:
• Steambath: xông hơi (có spa kết hợp làm vòi tắm trong phòng steam - điều này rất bất tiện ).
• Sauna: xông khô.
• Jacuzzi: Có 2 loại jacuzzi: Jacuzzi nóng và Jacuzzi lạnh.
• Máy xông mặt: làm mềm da trước khi thực hiện các thao tác massage mặt
• Máy đa năng: hút mụn cám trên da mặt. Tia cực tím …
• Máy hấp khăn, tiệt trùng, waxing, paraffin
• Máy cho thẩm mỹ: giúp mỹ phẩm thấm sâu hơn vào da, tăng tác dụng chăm sóc da của mỹ phẩm.
Theo
chị Nguyễn Lan Hương, chủ hệ thống Zen Spa thì để nắm được nhóm kiến
thức này, bạn sẽ phải mất khoảng một tháng thực hành liên tục tại một
spa.
Thứ ba, bạn cần chuẩn bị được nguồn chi phí đầu tư dồi dào
Ngân
sách đầu tư cụ thể phụ thuộc rất nhiều vào đối tượng khách hàng mục
tiêu mà bạn lựa chọn cũng như quy mô của spa. Nếu bạn chọn đối tượng
khách hàng mục tiêu là: Khách hàng nữ, độ tuổi 25 - 40 tuổi, chủ yếu là
giới văn phòng, hoặc kinh doanh tự do đang mở rộng các giao tiếp xã hội,
có thu nhập trung bình từ 5 - 10triệu/tháng trở lên thì với ngân sách
700 triệu - 1 tỷ bạn đã có thể sở hữu 1 spa 10 giường theo mô hình này.
Thứ tư, chọn địa điểm kinh doanh, thiết kế và xây dựng không gian spa
Theo
chị Nguyễn Lan Hương thì lựa chọn địa điểm mở spa rất quan trọng vì spa
cần tuân thủ quy định nghiêm ngặt về không gian, tránh tối đa tiếng ồn.
Spa không cần ở vị trí đắc địa, thậm chí có thể mở trong ngõ vì spa cần
phải yên tĩnh nhưng địa điểm cũng phải thuận tiện cho khách. Đặc biệt,
nếu hướng tới đối tượng khách hàng cao cấp thì không thể đặt spa ở vị
trí khu dân cư nhộn nhạo, gần bến xe hay nơi họp chợ mà phải tìm những
nơi có trình độ dân trí cao. Nếu không tìm được nơi yên tĩnh thì view
phải thật đẹp, thoáng, rộng.
Mặt tiền thoáng rộng của Zen Spa-
100 Đường Xuân Diệu, Tây Hồ, Hà Nội
Hiện
nay, tại Việt Nam nhiều người vẫn còn lẫn lộn giữa hai khái niệm spa và
beauty salon. Thật ra, để được gọi là “spa” - điều này có nghĩa là:
khách hàng sẽ có cảm giác thư giãn ngay khi bước chân tới cửa spa, thì
phải tuân thủ được 10 tiêu chuẩn của Hiệp hội spa thế giới. 10 tiêu
chuẩn này đáp ứng đầy đủ sự thư giãn cả 5 giác quan, nhằm chăm sóc tinh
thần, sức khoẻ và sắc đẹp cho khách hàng.
1. Không gian: Một
spa chuẩn không thể đặt vào không gian quá hẹp, theo Hiệp hội Spa thế
giới, mỗi phòng chăm sóc da đơn (1 giường) từ 6-8m. Phòng cơ bản 3-4
giường từ 12-32m. Tất cả các giường chăm sóc đều độc lập và kín đáo, có
thể ngăn bởi rèm hoặc tường mỏng phản âm. Chị Nguyễn Lan Hương cho biết:
“Tùy theo hiện trạng mặt bằng nhưng tối thiểu 1 spa phải có mặt bằng là 350-500 m2, nếu nhỏ hơn thì không thể gọi là spa được”.
Không gian bên trong của Zen Spa
Khi thiết kế không gian spa, bạn phải lưu ý các điểm sau:
- Spa
phải có concept riêng của mình: concept này không chỉ ở 1 spa mà nó
phải được thể hiện xuyên suốt toàn bộ chuỗi spa mà chủ đầu tư thực hiện -
kể cả trong nước cũng như đầu tư ra nước ngoài.
- Phải mang tính nhân bản: tính "nhân bản" ở đây không chỉ dành cho Khách hàng tới spa mà nó còn cho chính nhân viên của spa.
- Mang tính kết nối: toàn bộ spa là một tổng thể không chia cắt, nó phải được liên kết chặt chẽ giữa các khu vực trong spa.
- Không
góc cạnh: tận dụng tối đa các đường cong trong thiết kế spa, điều đó sẽ
mang tới cho khách hàng sự thoải mái nhất khi bước chân vào spa.
2. Màu sắc:
trong thiết kế spa thường không bao giờ sử dụng những gam nóng như da
cam, xanh nõn chuối mà luôn là những màu dịu như nâu, vàng kem, hồng
phấn, xanh lá đậm (màu relax). Ngoài ra, tuỳ décor và thông điệp của spa
để có tiêu điểm phù hợp về màu sắc.
Gam màu trầm chủ đạo của Zen Spa
Ánh
sáng trong spa không bao giờ được chiếu thẳng vào mắt của khách hàng
cũng như nhân viên. Ánh sáng luôn dịu và hòa hợp với màu sắc xung quanh.
3. Mùi hương:
đây là một trong những tiêu chí được chú trọng nhất trong spa. Tinh dầu
vẫn là sự lựa chọn số 1 bởi mùi hương nguyên chất, đọng lâu và đi sâu
vào cơ thể. Tuyệt đối không dùng mùi xịt phòng có hóa chất. Tuỳ theo
những gói trị liệu massage của khách hàng mà chọn hương tinh dầu phù
hợp.
4. Vệ sinh:
hoàn toàn không được có côn trùng trong spa, như thạch sùng, chuột,
gián, muỗi, ruồi… Các thiết bị sử dụng cho spa như khăn mặt, găng tay,
quần áo cho khách, đồng phục, nhân viên, khẩu trang nhân viên, sàn nhà,
dép, lược chải tóc và cốc uống nước... phải đảm bảo vệ sinh cao độ cũng
như trang bị lò hấp khử trùng bằng cực tím.
5. Âm nhạc:
âm nhạc trong salon không đơn thuần chỉ là những điệu nhạc không lời
mà có dòng nhạc chuyên dùng cho các spa và salon điều trị cho khách
hàng. Nhạc đảm bảo yếu tố sâu, gợi và thoát xác. Nhạc có nhiều tiếng của
thiên nhiên như tiếng suối, sáo, chim hót… các bài thường dài, từ 20-30
bài. Có những salon chuyên điều trị phục hồi theo nhạc sẽ có bài
massage riêng theo điệu nhạc một cách rất chuyên nghiệp. Đặc biệt, hoàn
toàn không sử dụng nhạc có lời, rõ tiếng… Các đĩa nhạc có thể tìm mua
tại các cửa hàng trang bị đồ spa. Một số đĩa nhạc được nhiều salon lựa
chọn như Doping in dearm, Sleep, Nuture in life, Music on the soul,…
6. Tiếng động:
Một spa đúng nghĩa chuẩn có thiết kế để cách âm rất tốt, phòng nọ độc
lập hoàn toàn với phòng kia. Khách hàng thường đi spa để thư giãn, thả
lỏng nên họ cần một không gian tuyệt đối yên tĩnh. Thậm chí thẩm mỹ viên
không được phép nói, chỉ trừ những câu rất khẽ như quay mặt, và diễn
giải các bước… Ngay như tiếng cửa, tiếng nước chảy... thậm chí thở cũng
phải rất khẽ, chỉ có tiếng nhạc văng vẳng và mùi hương.
7. Sản phẩm (mỹ phẩm):
Các sản phẩm dùng tại spa hầu hết đều từ thiên nhiên, những khách hàng
ngoại quốc thường thích spa bằng sản phẩm từ cây cỏ tại đất nước mà họ
du lịch. Mùi hương đặc trưng nhất của sản phẩm spa là mùi rễ cây.
Hương liệu tự nhiên được nhiều spa sử dụng
Ngoài
ra còn có 3 yếu tố quan trọng khác theo tiêu chuẩn của Hiệp hội spa thế
giới là: Máy móc, phương tiện vật tư chuyên dùng, kỹ thuật và dịch vụ.
Ba yếu tố này phụ thuộc vào loại hình spa và menu dịch vụ mà bạn lựa
chọn.
Trong quá trình kinh doanh, bạn phải luôn duy trì 10 tiêu chuẩn này, nếu không spa dần dần sẽ không giữ được khách.
Thứ năm là tuyển chọn, đào tạo và quản lý nhân viên
Chị Huyền Trân - Trưởng nhãn hàng mỹ phẩm Pháp - Phytomer tại Việt Nam cho biết: “Nhân
lực làm Spa là vấn đề nóng nhất hiện nay: vừa thiếu cả về số lượng lẫn
chất lượng. Do chưa có trường đào tạo chuyên ngành nào đủ uy tín để
giảng dạy trọn gói nên đa phần các nhân viên đều học theo kiểu truyền
nghề, tự học. Nhân viên có tay nghề thường có việc làm ổn định; do đó,
chủ đầu tư mới mở sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc tuyển nhân sự”.
Chị Đoàn Phi Nga, chủ Mirra Spa (Tp Hồ Chí Minh) cũng tâm sự: “Ở
Việt Nam chưa có trường đào tạo chính quy về kỹ thuật viên chăm sóc da,
nên tuyển nhân viên vào mình phải đào tạo từ đầu. Sau 2 tháng học cơ
bản, mất thêm gần 1 năm để nhân viên đó nâng cao tay nghề, chỉ khổ nhất
là khi đã thạo nghề, nhân viên lại đòi nghỉ để qua chỗ khác khiến mình
phải “tuyển lại từ đầu”.
Không dễ đào tạo được thái độ hòa nhã
và phong cách phục vụ chuyên nghiệp của nhân viên
Vì
thế, để giữ chân nhân viên, mỗi spa lại phải có những chiêu khác nhau.
Nơi thì tạo điều kiện cho nhân viên ăn, ở ngay tại spa của mình, nơi thì
thường xuyên tổ chức huấn luyện nâng cao tay nghề cho nhân viên. Nhiều
spa lại trả lương cho nhân viên căn cứ trên năng suất làm hằng tháng để
kích thích nhân viên nhiệt tình trong công việc.
Theo
lời khuyên của Hiệp hội spa Thailand và website Setupspa.com, cũng như
của chị Nguyễn Lan Hương thì chủ đầu tư không nên tuyển dụng những nhân
viên đã có tay nghề mà nên tuyển dụng nhân viên hoàn toàn mới và tổ chức
đào tạo một cách chuyên nghiệp. Có như vậy mới tránh được những khó
khăn sau này như:
1. Các nhân viên kỹ thuật cho dù có được đào tạo lại thì vẫn làm theo kỹ thuật đã được học lần đầu tiên.
2. Nhân viên không gắn bó lâu dài với spa và hay đưa ra yêu sách, làm mất đi sự ổn định trong quản trị nhân sự.
3. Phong
cách phục vụ không thống nhất: vì đã được đào tạo phong cách phục vụ ở
spa khác (hoặc không được đào tạo, nhưng nhân viên có thói quen làm việc
ở spa khác), nên cho dù được đào tạo lại thì những nhân viên này cũng
thường là làm theo phong cách cũ (hoặc cách làm cũ), do vậy sẽ phá vỡ
phong cách của spa.
Để
thành công, nhân viên không chỉ được đào tạo kỹ thuật mà còn phải được
đào tạo phong cách, quản trị … để bảo đảm spa có mô hình quản trị tốt,
phong cách phục vụ chuyên nghiệp.
Vận hành và quản lý Spa
Quản
lý và vận hành một Spa tiêu chuẩn với nhiều dịch vụ như vậy thật ra
không phức tạp như bạn tưởng nếu bạn tự đúc kết được quy trình quản lý
bài bản. Nếu chưa có kinh nghiệm, bạn có thể tìm đến các trung tâm đào
tạo và chuyển giao công nghệ Spa. Ở đó, các chuyên gia hàng đầu trong
lĩnh vực spa sẽ tư vấn trọn gói cho bạn từ khâu phân tích ý tưởng, triển
khai, thiết kế dịch vụ, thiết kế không gian và quản lý vận hành spa.
Tại Hà Nội, bạn có thể tìm đến chị Nguyễn Lan Hương, chủ hệ thống Zen
Spa; tại thành phố Hồ Chí Minh bạn có thể tham khảo các chuyên gia
setupspa.com.
Ngoài
ra, bạn có thể ứng dụng phần mềm quản lý Spa (Spasoft). Phần mềm này sẽ
hỗ trợ bạn tối đa trong việc nắm bắt mọi thông tin cần thiết một cách
chính xác và kịp thời, từ đó có thể đưa ra các kế hoạch và quyết định
đúng đắn, giảm tối đa chi phí, tăng thêm khả năng cạnh tranh, nâng cao
kết quả kinh doanh.
Khách đến Zen Spa sẽ được nhân viên mời
một ly trà thảo dược thơm với thái độ phục vụ rất niềm nở hòa nhã
Điều quan trọng nhất trong kinh doanh spa nói riêng và kinh doanh nói chung theo chia sẻ của chị Nguyễn Lan Hương là “phải chạm đúng đối tượng khách hàng”. Có những spa đầu tư vượt quá tầm hoặc dưới tầm khách hàng của họ nên không thành công. Chị Hương cho biết: “Có
nhiều người cho rằng tôi có rất nhiều tiền, tôi có nhiều bạn bè thích
spa nên tôi mở spa đó là một quan niệm rất sai lầm, do chủ quan mà có
nhiều người có rất nhiều tiền mà vẫn sập tiệm, trong khi nhiều người cứ
phải loay hoay đi tìm vốn thì lại trụ được vì người ta đi đúng hướng,
tìm được đúng đối tượng khách hàng có nhu cầu thực”.
Một
điều quan trọng nữa là chủ đầu tư spa phải nhanh nhạy trong việc nắm
bắt đặc điểm tâm lý khách hàng để có phong cách phục vụ phù hợp. Ví dụ
như đối tượng khách hàng châu Âu và khách hàng Nhật có nhiều điểm khác
biệt, khách châu Âu kể cả khi không hài lòng họ vẫn khen nhiệt tình,
nhưng khách Nhật thì khác, họ sẽ giữ im lặng và sau đó sẽ truyền miệng
rất nhanh những ý kiến không tốt cho cộng đồng của họ. Người Nhật đòi
hỏi sự chuẩn xác tuyệt đối về thời gian, điều này phải ghi rõ trong menu
dịch vụ.
Bày tỏ quan điểm đối với việc chăm sóc khách hàng, chị Nguyễn Lan Hương chia sẻ: “Giữ
chân khách hàng quan trọng hơn phát triển khách hàng, phát triển ra
mười người khách mà cả mười người cùng đi thì không bằng có một người
khách trung thành. Zen Spa không áp dụng hình thức nhắn tin gọi điện cho
khách hàng vì khách hàng nước ngoài không thích bị làm phiền. Chúng tôi
chỉ cho nhân viên trực tiếp phục vụ khách gửi email cảm ơn khách hàng
với lời lẽ bày tỏ tình cảm thực sự từ trong trái tim, nhắc cho họ nhớ
những chi tiết trải nghiệm của họ tại Zen Spa. Khi khách hàng sử dụng
dịch vụ hài lòng, họ sẽ tự truyền miệng cho những người khác”.
Để kết bài này, chúng tôi xin mượn chia sẻ của chị Lan Hương: “Kinh
doanh spa cũng có giai đoạn thăng trầm, vấn đề là người chủ kinh doanh
có vượt qua được hay không. Càng những lúc khó khăn mình lại càng phải
chăm lo đến chất lượng dịch vụ, không vì thấy vắng khách mà để xuống cấp
đi. Khách hàng của Zen Spa vẫn duy trì đều đặn trong giai đoạn này vì
ngay những lúc suy sụp nhất, khó khăn nhất cũng không tăng phí dịch vụ
với khách hàng, không sa thải nhân viên, không cắt giảm chất lượng dịch
vụ mà còn tìm cách tăng thêm giá trị của dịch vụ đó để khách hàng đã đi
chỗ này chỗ kia, bản thân họ sẽ tự so sánh. Cảm nhận của khách hàng là
quan trọng, người ta trả tiền và tự người ta làm giám khảo với đồng tiền
của người ta”.
